Een interactieve reis door het protocol
Je tikt een bedrag in, drukt op verzenden, en even later is het geld onderweg. Geen bank, geen kantoor, geen toestemming. Hoe dan? Scroll mee door de machine. Alles op deze pagina draait live in je eigen browser.
scroll
Stap 01 / De handtekening
Bitcoin kent geen rekeningen en geen saldo's. Het kent alleen : bedragen die ooit naar jouw sleutel zijn gestuurd. Een transactie pakt een paar van die munten, smelt ze om, en verstuurt nieuwe munten naar de ontvanger. Wat je te veel insmelt, komt als wisselgeld bij jezelf terug.
Jouw zet er een wiskundige handtekening onder. Iedereen kan controleren dat de handtekening klopt. Niemand kan hem vervalsen.
Kijk wat er gebeurt als je het bedrag verandert: de bouwer kiest andere munten, en de is simpelweg wat je niet terugvraagt. Een transactie verstuurt geen saldo. Hij geeft munten door.
Stap 02 / Het netwerk
Je getekende transactie gaat niet naar een hoofdkantoor, want dat is er niet. Je fluistert hem door aan een handvol buren. Die controleren eerst elke regel: kloppen de handtekeningen, bestaan de munten, wordt er niets dubbel uitgegeven? Pas dan fluisteren zij verder.
Elk knooppunt controleert zelf. Niemand hoeft iemand te geloven. Binnen enkele seconden kent het grootste deel van het netwerk jouw transactie.
Stap 03 / De wachtkamer
Jouw transactie staat nu bij duizenden andere in de te wachten. Ongeveer elke tien minuten wordt er een blok gedolven, en daar past maar een beperkte hoeveelheid in. Wie het meest biedt per byte, mag eerst.
Schuif aan je en zie je plek in de rij veranderen. Haast kost geld. Geduld is bijna gratis.
Stap 04 / Het werk
Een miner bundelt transacties in een blok en zoekt dan een getal, de , dat het blok een geeft die met genoeg nullen begint. Er bestaat geen slimme route. Alleen proberen, miljarden keren per seconde.
Hieronder doe je precies wat een miner doet, met echte SHA-256 berekeningen in je browser. Zet de moeilijkheid een nul hoger en voel wat "moeilijker" betekent.
Het echte netwerk herijkt die moeilijkheid elke 2.016 blokken, zodat er gemiddeld elke tien minuten precies een blok valt, hoeveel machines er ook meedoen. Anno 2026 raadt het netwerk in de orde van een zettahash per seconde: een 1 met 21 nullen.
Die berg rekenwerk is geen verspilling. Het is het hek om de kluis: geschiedenis vervalsen is duurder dan haar bewaken.
Stap 05 / De keten
Elk blok bevat de hash van zijn voorganger. Verander een letter in een oud blok en zijn hash verandert mee, waardoor elk blok erna niet meer klopt. Je zou al dat werk opnieuw moeten doen, sneller dan de rest van de wereld samen.
Typ hieronder iets in een blok en zie de keten breken. Herdelf de blokken om hem te repareren, en voel hoe snel vervalsen duur wordt.
Stap 06 / De schaarste
De miner die een blok vindt, krijgt naast de fees een beloning aan nieuwe bitcoin. Die beloning halveert elke 210.000 blokken, ongeveer elke vier jaar: van 50 naar 25 naar 12,5, inmiddels 3,125 BTC per blok. De volgende halvering wordt rond 2028 verwacht.
Zo is de hele geldgroei tot in de verre toekomst vastgelegd. Geen bestuur dat kan bijdrukken, geen noodknop.
0 van de 21.000.000
bitcoin al gedolven (circa, stand juli 2026). De laatste volgt rond het jaar 2140.
Prijzen bewegen, meningen bewegen, maar de som beweegt niet: 1 bitcoin blijft 1 bitcoin, en meer dan 21 miljoen komen er nooit.
Stap 07 / Jouw node
Alles wat je hierboven zag, kun je zelf controleren. Daar is geen toestemming voor nodig, alleen een node: een computer die de hele keten naloopt en elke regel handhaaft. Een kleine computer met een ruime SSD van 1 tot 2 terabyte is genoeg.
Voor wie het netwerk mee wil dragen.
Zelfde zekerheid, kleinere schijf.
Gemak, tegen een beetje vertrouwen.
Je drukte op verzenden. Tienduizenden nodes controleerden je som, niemand vroeg je naam, en een paar blokken diep ligt de uitkomst voorgoed vast.
Dat is het hele idee. Geld dat werkt omdat niemand het kan buigen, zelfs de makers niet. Als je het eenmaal ziet, kun je het niet meer niet zien.
Zelf verder: zelf delven · zelf bewaren · de leeszaal
